Shloka 103
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
ते यदा तु सुसंमूडा रागान्मत्तो विधर्मिणः / ब्रह्मद्विषश्च संबृत्ता हतवीर्यपराक्रमाः
Transliteration
te yadā tu susaṃmūḍā rāgānmatto vidharmiṇaḥ / brahmadviṣaśca saṃbṛttā hatavīryaparākramāḥ
Translation
جب وہ رغبت کے نشے میں بالکل گمراہ، بےدین اور برہمن کے دشمن بن گئے تو ان کی قوت اور شجاعت مٹ گئی۔
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थक
सुसंमूढाःthoroughly deluded
सुसंमूढाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु-सम्-मूढ (मूढ-प्रातिपदिक; √मुह् धातु)
Formकृदन्त-विशेषण; भूतकृदन्त (past participle) ‘मूढ’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्ग: सम्; उपपद: सु (intensifier)
रागात्from passion/attachment
रागात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
मत्ताःintoxicated, maddened
मत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमत्त (प्रातिपदिक; √मद् धातु)
Formकृदन्त-विशेषण; भूतकृदन्त ‘मत्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विधर्मिणःfollowers of perverted/false dharma
विधर्मिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविधर्मिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘विधर्म’ आचरन्ति इति (one who follows adharma/false dharma)
ब्रह्मद्विषःhaters of Brahman/Brahmins
ब्रह्मद्विषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म-द्विष् (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + द्विष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘ब्रह्मणः द्वेष्टारः’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
संबृत्ताःhaving become, turned into
संबृत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-वृत्त (वृत्त-प्रातिपदिक; √वृत् धातु)
Formकृदन्त-विशेषण; भूतकृदन्त ‘वृत्त/बृत्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्ग: सम्
हतवीर्यपराक्रमाःwhose strength and valor were destroyed
हतवीर्यपराक्रमाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहत-वीर्य-पराक्रम (प्रातिपदिक; हत + वीर्य + पराक्रम)
Formबहुपद-समास; कर्मधारय (descriptive): ‘हतं वीर्यं पराक्रमश्च येषाम्/येषां’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन