Shloka 89
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
क्षत्रोपेताः स्मृता ह्येते तपसा ऋषितां गताः / एते राजर्षयः सर्वे सिद्धिं तु महतीं गताः
Transliteration
kṣatropetāḥ smṛtā hyete tapasā ṛṣitāṃ gatāḥ / ete rājarṣayaḥ sarve siddhiṃ tu mahatīṃ gatāḥ
Translation
یہ سب کشتریہ اوصاف سے یکتہ سمجھے گئے؛ تپسیا کے زور سے رِشیوں کے مرتبے کو پہنچے۔ یہ تمام راجرشی عظیم سِدھی کو پا گئے۔
Word by Word
क्षत्रोपेताःendowed with kṣatra (royal power)
क्षत्रोपेताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootक्षत्र + उपेत (उप-इ √इ, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘उपेत’ = प्राप्त/युक्त; तत्पुरुष: क्षत्रेण उपेताः/क्षत्रोपेताः
स्मृताःare said/remembered
स्मृताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootस्मृत (√स्मृ, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP): ‘remembered/considered’
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/अवधारणार्थ (indeed/for)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
ऋषिताम्of sages
ऋषिताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
गताःhaving attained
गताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootगत (√गम्, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP): ‘gone/attained’
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
राजर्षयःroyal sages
राजर्षयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: राज्ञः ऋषयः/राजर्षयः
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सिद्धिम्success/perfection
सिद्धिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वय (but/indeed)
महतīmgreat
महतīm:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सिद्धिम्’ इति विशेषणम्
गताःhaving attained
गताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootगत (√गम्, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP)