Shloka 60
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
परिस्रुता महाभागा कौशिकी सरितां वरा / इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रेणुको नाम पार्थिवः
Transliteration
parisrutā mahābhāgā kauśikī saritāṃ varā / ikṣvākuvaṃśaprabhavo reṇuko nāma pārthivaḥ
Translation
وہ بہتی ہوئی مہابھاگا کوشِکی ندیوں میں سب سے برتر ہے۔ اِکشواکو وَنش میں ‘رَیْنُک’ نام کا ایک راجا پیدا ہوا۔
Word by Word
परिस्रुताflowing forth; having flowed around
परिस्रुता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + स्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used adjectivally); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महा-भागाhighly fortunate
महा-भागा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (Bahuvrihi; ‘one who has great fortune’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कौशिकीKauśikī
कौशिकी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकौशिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सरिताम्of rivers
सरिताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
वराbest; excellent
वरा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (agreeing with कौशिकी)
इक्ष्वाकु-वंश-प्रभवःborn of the Ikṣvāku dynasty
इक्ष्वाकु-वंश-प्रभवः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + प्रभव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha; ‘born in the Ikṣvāku lineage’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रेणुकःReṇuka
रेणुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरेणुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (indeclinable used for naming/apposition)
पार्थिवःking; ruler
पार्थिवः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन