Shloka 21
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवीपतिः / उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः
Transliteration
rājyaṃ sa kārayāmāsa prayāge pṛthivīpatiḥ / uttare yāmune tīre pratiṣṭhāne mahāyaśāḥ
Translation
وہ بلند نام زمین کا بادشاہ پریاگ میں سلطنت چلاتا رہا؛ یمنا کے شمالی کنارے پرتِشٹھان میں مقیم ہوا۔
Word by Word
राज्यम्kingdom, rule
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; accusative singular neuter
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun nominative singular masculine
कारयामासcaused to be done / established
कारयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) [णिच् causative: कारय-]
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative perfect 3rd sg
प्रयागेat Prayāga
प्रयागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; locative singular masculine
पृथिवीपतिःlord of the earth, king
पृथिवीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी-पति (प्रातिपदिक; पृथिवी + पति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; षष्ठी-तत्पुरुष (पृथिव्याः पतिः)
उत्तरेon the northern
उत्तरे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; adjective agreeing with तीरे/प्रतिṣṭhāne (locative)
यामुनेof the Yamunā
यामुने:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयामुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; adjective ‘of Yamunā’ agreeing with तीरे (locative)
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; locative singular neuter
प्रतिष्ठानेat Pratiṣṭhāna
प्रतिष्ठाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; locative singular neuter
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहायशस् (प्रातिपदिक; महा + यशस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; कर्मधारय ‘महच्च तत् यशः’