Shloka 5
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
ऊर्द्ध्वमाचक्रमे तस्य सोमत्वं भावितात्मनः / नेत्राभ्या मस्रवत्सोमो दशधा द्योतयन् दिशः
Transliteration
ūrddhvamācakrame tasya somatvaṃ bhāvitātmanaḥ / netrābhyā masravatsomo daśadhā dyotayan diśaḥ
Translation
اس بھاویت آتما والے تپسوی کا سومتْو اوپر کی طرف چڑھ گیا؛ اس کی آنکھوں سے سوما دس دھاروں میں بہہ نکلا اور سمتوں کو روشن کرنے لگا۔
Word by Word
ūrddhvamupwards
ūrddhvam:
Gati (गति/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootūrddhva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् (accusative used adverbially), दिशावाचक-अव्यय (upwards)
ācakramewent/advanced
ācakrame:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-kram (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
somatvamSoma-ness
somatvam:
Karma (कर्म; as object/goal)
TypeNoun
Rootsomatva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विषय (state/condition)
bhāvita-ātmanaḥof the one with disciplined self
bhāvita-ātmanaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhāvita-ātman (प्रातिपदिक; bhāvita + ātman)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (of tasya)—‘of one whose self is cultivated/meditated’
netrābhyāmwith (his) two eyes
netrābhyām:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootnetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; करण
asravatflowed
asravat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsru (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
somaḥSoma
somaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (of asravat)
daśadhāin tenfold ways
daśadhā:
Prakara (प्रकार/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootdaśadhā (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner: in ten ways)
dyotayanilluminating
dyotayan:
Karta (कर्ता; participial predicate)
TypeVerb
Rootdyut (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—(agreeing with somaḥ)
diśaḥthe directions
diśaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्म (object of dyotayan)