Shloka 43
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
सोमस्यति महात्मानं कुमारं दस्युहन्तमम् / ततः सुतमुपाघ्राय सोमो राजा प्रजापतिः
Transliteration
somasyati mahātmānaṃ kumāraṃ dasyuhantamam / tataḥ sutamupāghrāya somo rājā prajāpatiḥ
Translation
یہ عظیم روح دسیوہنتم کمار سوم ہی کا ہے۔ پھر پرجاپتی راجا سوم نے بیٹے کو محبت سے سونگھ کر اپنا لیا۔
Word by Word
somasyaof Soma
somasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
itithus/‘(it is) of Soma’
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थ-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-प्रयोग (quotative particle)
mahātmānamgreat-souled
mahātmānam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् + आत्मा), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying kumāram)
kumāramthe boy/prince
kumāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
dasyu-hantamamthe greatest slayer of bandits
dasyu-hantamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdasyu (प्रातिपदिक) + han (धातु) + tama (प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘दस्यूनां हन्ता’), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्यय (ablatival/sequence adverb)
sutamthe son
sutam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
upāghrāyahaving smelled
upāghrāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootupa-ā-ghrā (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having smelled/sniffed’
somaḥSoma
somaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rājāking
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
prajāpatiḥlord of creatures
prajāpatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्रजा + पति), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपाधि/विशेष्य