Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif

स हि वेदमयो विप्रा धर्मात्मा सत्यसंगरः / युक्ते वाजिसहस्रेण रथे ऽध्यास्तेति नःश्रुतम्

sa hi vedamayo viprā dharmātmā satyasaṃgaraḥ / yukte vājisahasreṇa rathe 'dhyāsteti naḥśrutam

اے وِپرو! وہ ویدمَی، دھرم آتما اور سچ میں ثابت قدم ہے؛ ہم نے سنا ہے کہ وہ ہزار گھوڑوں سے جُتے رتھ پر متمکن رہتا ہے۔

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेतौ/प्रमाणे (indeed/for)
वेदमयःVeda-formed / made of the Veda
वेदमयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवेद + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: वेदेन मयः/वेदमयः (consisting of the Veda)
विप्राःO brāhmaṇas
विप्राः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे/सम्बोधन-सदृशः (O brāhmaṇas)
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः: धर्मः आत्मा यस्य (whose nature is dharma)
सत्यसंगरःof true resolve
सत्यसंगरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसत्य + संगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः: सत्यः संगरः/संगरः यस्य (whose resolve/engagement is true)
युक्तेyoked
युक्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √युज् (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘रथे’ विशेषणम् (in the yoked chariot)
वाजि-सहस्रेणwith a thousand horses
वाजि-सहस्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे ‘सहस्र’ आधारः; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; द्विगु-समासः: सहस्रं वाजिनां (a thousand horses)
रथेin/on the chariot
रथे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
अध्यास्तेsits upon
अध्यास्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + √आस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
इतिthus
इति:
Vakyartha-marker (वाक्यार्थ-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; ‘our’
श्रुतम्has been heard
श्रुतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थे: ‘it has been heard’ (impersonal)