Shloka 15
इक्ष्वाकुवंशकीर्त्तनम्
Ikṣvāku Lineage Proclamation; Nimi–Mithilā/Videha Genealogy
Devanagari script
ह्रस्वरोमान्मजो विद्वान् सरिद्ध्वज इति श्रुतः / उद्भिन्ना कर्षता येन सीता राज्ञा यशस्विनी
Transliteration
hrasvaromānmajo vidvān sariddhvaja iti śrutaḥ / udbhinnā karṣatā yena sītā rājñā yaśasvinī
Translation
ہرسورومان نامی دانا جنک کا بیٹا ‘سَرِدھوج’ کے نام سے مشہور ہوا۔ اسی نامور راجا کے ہل چلانے پر زمین پھٹی اور سیتا ظاہر ہوئیں۔
Word by Word
ह्रस्वरोमात्from Hrasvaroman
ह्रस्वरोमात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootह्रस्वरोमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन; समासः—ह्रस्वं रोम यस्य (कर्मधारय)
मजःMaja (name)
मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
विद्वान्learned
विद्वान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
सरित्-ध्वजःSariddhvaja (name)
सरित्-ध्वजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सरितां ध्वजः)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
श्रुतःwas known/called
श्रुतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्रुत’ = प्रसिद्धः/श्रूयते
उद्भिन्नाsprung forth
उद्भिन्ना:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद् + भिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
कर्षताby (him) ploughing
कर्षता:
Karana (करण)
TypeVerb
Rootकृष् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्तरि कृदन्त (Present Active Participle/शतृ), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; ‘कर्षता’ = कर्षन् (by the one ploughing)
येनby whom
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सीताSita
सीता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
यशस्विनीglorious
यशस्विनी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्