Shloka 43
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
लोकाः स्वस्था भवन्त्वद्य तस्मिन्विनिहते सुरे / त्वं हि तस्य वधार्थाय समर्थः पृथिवीपते
Transliteration
lokāḥ svasthā bhavantvadya tasminvinihate sure / tvaṃ hi tasya vadhārthāya samarthaḥ pṛthivīpate
Translation
جب وہ دیوتا مارا جائے تو آج ہی لوگ امن و عافیت پائیں؛ اے زمین کے پالک، اس کے قتل کے لیے تم ہی قادر ہو۔
Word by Word
लोकाःthe worlds/people
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन
स्वस्थाःsafe/at ease
स्वस्थाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (लोकाः)
भवन्तुmay (they) be
भवन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
तस्मिन्when/in that (case)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
विनिहते(when he is) slain
विनिहते:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवि-नि-हन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), सप्तमी एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘(when) slain’
सुरेin the sura (being)
सुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘in/when the god/demon’ (contextual)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
वध-अर्थायfor (his) slaying
वध-अर्थाय:
Sampradana (सम्प्रदान/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान/उद्देश्य), एकवचन; तत्पुरुष (वधस्य अर्थः = purpose of killing)
समर्थःcapable
समर्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (त्वम्)
पृथिवी-पतेO lord of the earth
पृथिवी-पते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष (पृथिव्याः पतिः)