Shloka 194
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
दशवर्षसहस्राणि रामो राज्यमकारयत् / ऋक्सामयजुषां घोषो यो घोषश्च महास्वनः
Transliteration
daśavarṣasahasrāṇi rāmo rājyamakārayat / ṛksāmayajuṣāṃ ghoṣo yo ghoṣaśca mahāsvanaḥ
Translation
رام نے دس ہزار برس تک راج چلایا؛ اور رِگ، سام، یجُر ویدوں کا جو نغمہ تھا وہ عظیم گونج کے ساتھ بلند ہوتا تھا۔
Word by Word
दशवर्षसहस्राणिfor ten thousand years
दशवर्षसहस्राणि:
कालाधिकरण (Temporal extent)
TypeNoun
Rootदश + वर्ष + सहस्र (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), बहुवचन; द्विगु-समास (संख्यापूर्वक) ‘ten-thousand years’ (time-extent)
रामःRāma
रामः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अकारयत्caused to be administered; ruled
अकारयत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past/लङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (Causative/णिच्) ‘caused to be done/ruled’
ऋक्सामयजुषाम्of the Ṛk, Sāman, and Yajus (chants)
ऋक्सामयजुषाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootऋक् + सामन् + यजुस् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन; ‘of Ṛk, Sāman, and Yajus (Vedas)’
घोषःsound; proclamation
घोषः:
कर्ता/विषय (Topic/Subject)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यःwhich
यः:
सम्बन्ध (Relative link)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)
घोषःsound
घोषः:
समानााधिकरण (Apposition to यः)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महास्वनःloud; great-sounding
महास्वनः:
विशेषण (Qualifier of घोषः)
TypeAdjective
Rootमहा + स्वन (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय ‘great-sounding’