Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 192
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
गाथां चैवात्र गायन्ति ये पुराण विदो जनाः / रामेण बद्धां सत्यार्थां महात्म्यात्तस्य धीमतः
Transliteration
gāthāṃ caivātra gāyanti ye purāṇa vido janāḥ / rāmeṇa baddhāṃ satyārthāṃ mahātmyāttasya dhīmataḥ
Translation
یہاں پوران کے جاننے والے لوگ وہ گاتھا بھی گاتے ہیں—جو دانا رام نے اپنے مہاتمیہ کے سبب سچّے معنی کے ساتھ باندھی تھی۔
Word by Word
गाथाम्a song/ballad
गाथाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगाथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
गायन्तिthey sing
गायन्ति:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√गै (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
येwho
ये:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)
पुराणthe Purāṇa
पुराण:
कर्म (Object of √विद्)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; ‘पुराणम्’ (sandhi-lopa in pada)
विदःknowers
विदः:
कर्ता (in apposition to जनाः)
TypeNoun
Rootविद् (प्रातिपदिक; ‘knower’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
जनाःpeople
जनाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
रामेणby Rāma
रामेण:
कर्तृकरण (Agent in passive/तृतीया)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), एकवचन
बद्धाम्composed/formed
बद्धाम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त; √बन्ध् धातु)
Formभूतकृदन्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गाथाम् विशेषयति
सत्यार्थाम्true in meaning
सत्यार्थाम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootसत्य + अर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे ‘true in meaning/with true import’ (used adjectivally for गाथाम्)
महात्म्यात्from (his) greatness; due to glory
महात्म्यात्:
हेतु/अपादान (Cause/Ablative)
TypeNoun
Rootमहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/पञ्चमी), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
धीमतःof the wise one
धीमतः:
विशेषण (Genitive attribute)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तस्य विशेषणम्