Shloka 166
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तस्य पुत्रस्तु धर्मात्मा दिलीप इति विश्रुतः / दिलीपात्तु महातेजा वीरो जातो भगीरथः
Transliteration
tasya putrastu dharmātmā dilīpa iti viśrutaḥ / dilīpāttu mahātejā vīro jāto bhagīrathaḥ
Translation
اس کا بیٹا دھرماتما ‘دلیپ’ کے نام سے مشہور ہوا؛ اور دلیپ سے عظیم تجلّی والا بہادر بھگیرتھ پیدا ہوا۔
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular)
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थक
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धर्मे आत्मा यस्य/धर्मात्मा), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
दिलीपःDilīpa
दिलीपः:
कर्ता (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootदिलीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
इतिthus/so (named)
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक अव्यय (quotative)
विश्रुतःrenowned
विश्रुतः:
कर्ता-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
दिलीपात्from Dilīpa
दिलीपात्:
अपादान (Apadāna/Source)
TypeNoun
Rootदिलीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान
तुindeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहत् + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महच्च तत् तेजः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
वीरःhero
वीरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जातःwas born
जातः:
क्रिया/भाव (Predicate: born)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (PPP) ‘जात’ = ‘born/has arisen’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयभाव (predicative)
भगीरथःBhagīratha
भगीरथः:
कर्ता (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootभगीरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम