Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 153
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
ऋषय ऊचुः सगरस्यात्मजा नाना कथं जाता महाबलाः / विक्रान्ताः षष्टिसाहस्रा विधिना केन वा वद
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ sagarasyātmajā nānā kathaṃ jātā mahābalāḥ / vikrāntāḥ ṣaṣṭisāhasrā vidhinā kena vā vada
Translation
رشیوں نے کہا—سگر کے یہ گوناگوں مہابلی بیٹے کیسے پیدا ہوئے؟ ساٹھ ہزار دلیر کس طریقِ تقدیر سے ہوئے، بتاؤ۔
Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, परस्मैपद
सगरस्यof Sagara
सगरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
आत्मजाःsons/offspring
आत्मजाः:
Karta (कर्ता) in question
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; समासः—आत्मनः जाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
नानाvariously/in many ways
नाना:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/विशेषणार्थक-अव्यय (indeclinable: variously/many)
कथम्how
कथम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
जाताःwere born
जाताः:
Kriyā (क्रिया) as participial predicate
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
महाबलाःvery strong
महाबलाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of आत्मजाः
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; समासः—महत् बलम् (कर्मधारय)
विक्रान्ताःvaliant/heroic
विक्रान्ताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-क्रम् (धातु)
Formक्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
षष्टिसाहस्राःsixty-thousand (in number)
षष्टिसाहस्राः:
Karta (कर्ता) in apposition to आत्मजाः
TypeNoun
Rootषष्टि + साहस्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; द्विगु-समासः—षष्टिः सहस्राणि (sixty-thousands)
विधिनाby what method/means
विधिना:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
केनby whom/with what
केन:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
वदtell (us)
वद:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद