Shloka 32
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
षड्जर्षभश्चजानीमोमद्रकेष्वेवनान्तरे / द्वेव्द्यपरतुकिंविद्याद्द्वयमुष्णन्तिकस्यतु
Transliteration
ṣaḍjarṣabhaścajānīmomadrakeṣvevanāntare / dvevdyaparatukiṃvidyāddvayamuṣṇantikasyatu
Translation
شدج اور رِشب—مدرک کے استعمال میں ہم ان میں کوئی فرق نہیں جانتے؛ مگر دْویَپر کا امتیاز کیا ہے، اور اُشننتِک کے دو پہلو کیا ہیں؟
Word by Word
षड्जर्षभःṢaḍja and Ṛṣabha (notes)
षड्जर्षभः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootषड्ज-ऋषभ (प्रातिपदिक); षड्ज + ऋषभ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्वन्द्व-समास (copulative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
जानिमःwe know
जानिमः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन, परस्मैपद
मद्रकेषुamong the Madrakas / in Madra regions
मद्रकेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमद्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अन्तरेin between/otherwise
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्राय/क्रियाविशेषणवत्: ‘in between/otherwise’; रूपतः सप्तमी एकवचन (locative used adverbially)
द्वेtwo
द्वे:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन (numeral)
द्यपरतु(unclear term; corrupt reading)
द्यपरतु:
Sambandha (सम्बन्ध/Unclear)
TypeNoun
Rootद्यपरतु (प्रातिपदिक)
Formपाठदोष/दुर्बोध; रूपनिर्णय अनिश्चित
किम्what
किम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
विद्यात्should know
विद्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
द्वयम्a pair/twofold set
द्वयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootद्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उष्णन्तिकस्यof Uṣṇantika (proper name/term)
उष्णन्तिकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootउष्णन्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle)