Shloka 46
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
साकलोपनतातस्मान्मनुतस्यान्नदैवतः / मनुदेशाः समुत्पन्ना मूर्च्छनाशुद्धमात्मना
Transliteration
sākalopanatātasmānmanutasyānnadaivataḥ / manudeśāḥ samutpannā mūrcchanāśuddhamātmanā
Translation
اسی ‘ساکَلوپَنَت’ سے منو کے اَنّ دیوتا کا تعیّن ہوا؛ پاکیزہ آتما والی مُورچھناؤں سے ‘منو-دیش’ پیدا ہوئے۔
Word by Word
साकलोपनतात्from Sākalopanatā (name/term)
साकलोपनतात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootसाकल + उपनत (उप+नम् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; तत्पुरुष-समास (साकले उपनतः/उपनतिः)
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, पञ्चमी (5), एकवचन; सर्वनाम
मनुतस्यof Manuta (name)
मनुतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
अन्नदैवतःthe deity of food
अन्नदैवतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्न + दैवत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष-समास (अन्नस्य दैवतम्)
मनुदेशाःManu-deśas (regions/notes named Manu)
मनुदेशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (मनुना/मनोर् देशाः)
समुत्पन्नाःarisen
समुत्पन्नाः:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम्+उत्+पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP)
मूर्च्छनाmūrchanā
मूर्च्छना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमूर्च्छना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
शुद्धम्pure
शुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (agreeing with implied object/phrase)
आत्मनाby/with the self
आत्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन