Shloka 42
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
कथितो भीमसेनेन नगरातानयप्रियः / विकलोपनीतविनताश्रीराख्यो भार्गवप्रियः
Transliteration
kathito bhīmasenena nagarātānayapriyaḥ / vikalopanītavinatāśrīrākhyo bhārgavapriyaḥ
Translation
بھیمسین کے بیان کردہ ‘نگراتانَیَپریہ’ (نام والا) ہے؛ اور ‘وِکَلوپنیت وِنَتا شری’ کے نام سے مشہور، جو بھارگو کا محبوب ہے۔
Word by Word
कथितःtold/said
कथितः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√कथ् (धातु) → कथित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोगः ‘told/said’
भीमसेनेनby Bhīmasena
भीमसेनेन:
कर्ता (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootभीमसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; ‘by Bhīmasena’
नगरात्from the city
नगरात्:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; ablative ‘from the city’
आनय-प्रियःfond of bringing (back)
आनय-प्रियः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआनय (प्रातिपदिक; √नी with आ-; ‘bringing’) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-समास (आनयस्य प्रियः) ‘fond of bringing/leading (back)’ (epithet)
विकल-उपनीत-विनता-श्रीःone whose splendor is (re)conferred (by Vinatā)
विकल-उपनीत-विनता-श्रीः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविकल (प्रातिपदिक) + उपनीत (कृदन्त; √नी with उप-) + विनता (प्रातिपदिक; नाम) + श्री (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य श्रीः विकलेन उपनीता विनता-सम्बद्धा) ‘he whose splendor/fortune is brought (back) by Vinatā, though weakened’ (epithet; internal relations uncertain)
आख्यःnamed/called
आख्यः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआख्य (प्रातिपदिक; √ख्या with आ-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘named/called’
भार्गव-प्रियःdear to Bhārgava
भार्गव-प्रियः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभार्गव (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भार्गवस्य प्रियः) ‘dear to Bhārgava’