Shloka 40
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
सागराविजयं चैव सर्वभूतमनोहरः / हतोत्सृष्टो विजानीत स्कन्धं तु प्रियमेव च
Transliteration
sāgarāvijayaṃ caiva sarvabhūtamanoharaḥ / hatotsṛṣṭo vijānīta skandhaṃ tu priyameva ca
Translation
‘ساگراویجَی’ اور ‘سَروَبھوت منوہر’ نام بھی ہیں؛ اور ‘ہَتوتسِرِشٹ’ کو بھی جان لو—اور اسکند تو سراسر محبوب ہے۔
Word by Word
सागर-विजयम्Sāgara-vijaya (name)
सागर-विजयम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक) + विजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः (सागरस्य विजयः) ‘victory over/at the ocean’ (name)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (indeed)
सर्व-भूत-मनोहरःcharming to all beings
सर्व-भूत-मनोहरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां भूतानां मनोहरः) ‘charming to all beings’
हत-उत्सृष्टःkilled and abandoned
हत-उत्सृष्टः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त; √हन्) + उत्सृष्ट (कृदन्त; √सृज् with उत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; द्वन्द्व (हतः च उत्सृष्टः च) ‘killed and cast off/abandoned’
विजानीतknow/understand
विजानीत:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; ‘know/understand (you all)’
स्कन्धम्Skandha (name)
स्कन्धम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; ‘Skandha (name)/shoulder’
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेष-निपात (but/indeed)
प्रियम्dear
प्रियम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘dear’
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (indeed)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)