Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 67
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
असहन्ती तु तत्संज्ञा वने चरति शाद्वले / द्रक्ष्यते तां भवनद्य स्वां भार्यां शुभचारिणीम्
Transliteration
asahantī tu tatsaṃjñā vane carati śādvale / drakṣyate tāṃ bhavanadya svāṃ bhāryāṃ śubhacāriṇīm
Translation
وہ اس حالت کو برداشت نہ کر سکی اور سبزہ زار جنگل میں بھٹکتی رہی۔ آج آپ اپنی نیک سیرت بیوی کو دیکھیں گے۔
Word by Word
असहन्तीnot enduring, unable to bear
असहन्ती:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअसहन्ती (कृदन्त; √सह् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) — ‘not enduring’
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-भेदक (particle: ‘but/indeed’)
तत्संज्ञा(she) named thus
तत्संज्ञा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य संज्ञा) — ‘having that name/called so’
वनेin the forest
वने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
चरतिwanders, moves about
चरति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
शाद्वलेin the grassy (place)
शाद्वले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशाद्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘वने’/place)
द्रक्ष्यतेwill see
द्रक्ष्यते:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलृट्-लकार (Future), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि/कर्तरि-प्रयोगसन्देहः—प्रायः ‘will see’ (he will see)
ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
भवान्you (sir)
भवान्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदरार्थ-सम्बोधनार्थे प्रयोगः (honorific ‘you’)
अद्यtoday, now
अद्य:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
स्वाम्one’s own
स्वाम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘भार्याम्’)
भार्याम्wife
भार्याम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
शुभचारिणीम्virtuous, of good conduct
शुभचारिणीम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक) + चारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (शुभा च सा चारिणी) — ‘of good conduct’