Shloka 63
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
सा तत्परिहरन्ती वै नाचचक्षे विवस्वतः / आत्मना स समाधाय योगात्तत्त्वमपश्यत
Transliteration
sā tatpariharantī vai nācacakṣe vivasvataḥ / ātmanā sa samādhāya yogāttattvamapaśyata
Translation
وہ بات ٹالتے ہوئے ویوسوان کی طرف دیکھ نہ سکی؛ تب اس نے اپنے آپ کو سمادھی میں جما کر یوگ سے حقیقتِ تَتْو کو دیکھ لیا۔
Word by Word
साshe (Saṃjñā)
सा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तत्that (act/thing)
तत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; (परिहरन्ती इत्यस्य कर्म)
परिहरन्तीavoiding/warding off
परिहरन्ती:
कर्ता (Karta/Subject qualifier)
TypeVerb
Rootपरि-हृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
आचचक्षेshe could see/appeared (to see)
आचचक्षे:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
विवस्वतःof Vivasvat (the Sun)
विवस्वतः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
आत्मनाby herself/with her own self
आत्मना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
सःhe (Vivasvat)
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
समाधायhaving composed/fixed (his mind)
समाधाय:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootसम्-आ-धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावः; अव्ययभावेन
योगात्through yoga/by yogic power
योगात्:
हेतु (Hetu/Cause)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ (cause)
तत्त्वम्the truth/reality
तत्त्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
अपश्यतsaw
अपश्यत:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन