Shloka 31
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
तत्तेयनिःसृतं क्षेत्रमभूत्पूर्ववदेव हि / एतद्धि देवसामर्थ्यमचिन्त्यं नृपसत्तम
Transliteration
tatteyaniḥsṛtaṃ kṣetramabhūtpūrvavadeva hi / etaddhi devasāmarthyamacintyaṃ nṛpasattama
Translation
اس میں سے نکل کر وہ علاقہ پھر پہلے ہی کی طرح ہو گیا؛ اے نریپ شریشٹھ، یہی دیوتاؤں کی ناقابلِ تصور قدرت ہے۔
Word by Word
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; सर्वनाम
तेyour
ते:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive) एकवचन (enclitic)
येनby which
येन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; सम्बन्धे/करणे
निःसृतम्issued forth / emerged
निःसृतम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसृ (धातु)
Formक्त (PPP) with निः-उपसर्ग; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्षेत्रम् इति विशेषणम्
क्षेत्रम्the land/region
क्षेत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभूत्became / was
अभूत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पूर्ववत्as before
पूर्ववत्:
Sambandha (सम्बन्ध/adv)
TypeIndeclinable
Rootपूर्ववत् (अव्यय/तद्धित)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: as before)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
देवसामर्थ्यम्divine power
देवसामर्थ्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + सामर्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—देवानां सामर्थ्यम्
अचिन्त्यम्inconceivable
अचिन्त्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + चिन्त्य (चिन्त् धातु, कृदन्त)
Formण्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be thought’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; देवसामर्थ्यम् इति विशेषणम्
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—नृपाणां सत्तमः