Shloka 19
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
निपपात महाराज सूचयन्रामविक्रमम् / यत्राभूद्रामसृष्टाया भुवो निष्ठाथ पार्थिव
Transliteration
nipapāta mahārāja sūcayanrāmavikramam / yatrābhūdrāmasṛṣṭāyā bhuvo niṣṭhātha pārthiva
Translation
اے مہاراج، وہ رام کے وِکرم کی نشاندہی کرتا ہوا وہیں گر پڑا، جہاں رام کی پیدا کی ہوئی زمین کی حد قائم ہوئی تھی، اے پارتھیو۔
Word by Word
nipapātafell down / descended
nipapāta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√pat (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
mahā-rājaO great king
mahā-rāja:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + rājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
sūcayanindicating / pointing out
sūcayan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√sūc (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रियाविशेषणभावे
rāma-vikramamRama’s prowess
rāma-vikramam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक) + vikrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रामस्य विक्रमः)
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)
abhūtwas / came to be
abhūt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
rāma-sṛṣṭāyāḥof (the earth) created by Rama
rāma-sṛṣṭāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootrāma (प्रातिपदिक) + sṛṣṭā (कृदन्त; √sṛj + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रामेण सृष्टा)
bhuvaḥof the earth
bhuvaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन (Vedic/epic form for भुवः = भुवाः/भुवः)
niṣṭhālimit / boundary / final point
niṣṭhā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniṣṭhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
athathen
atha:
Sambandha-sūcaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/सम्बन्धसूचक (particle: then/and)
pārthivaO king
pārthiva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन