Shloka 9
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
ततस्तानागतान्दृष्ट्वा मुनीन्भृगुकुलोद्वहः / अर्घपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयामास सादरम्
Transliteration
tatastānāgatāndṛṣṭvā munīnbhṛgukulodvahaḥ / arghapādyādibhiḥ samyakpūjayāmāsa sādaram
Translation
پھر اُن آئے ہوئے مُنیوں کو دیکھ کر بھِرگو کُل کے سردار نے اَرجھ، پادْی وغیرہ سے ٹھیک ٹھیک اور نہایت ادب کے ساتھ پوجا کی۔
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
सम्बन्ध/कालाधिकरण (काल-सूचक अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = indeclinable adverb; अर्थे: अनन्तरम् (thereafter)
तान्those (them)
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; demonstrative pronoun
आगतान्arrived
आगतान्:
कर्मविशेषण (object-qualifier)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक विशेषण (past participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘arrived’ qualifying तान्/मुनीन्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having seen’
मुनीन्sages
मुनीन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
भृगुकुलोद्वहःthe foremost of the Bhṛgu lineage
भृगुकुलोद्वहः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + उद्वह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: भृगुकुलस्य उद्वहः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अर्घपाद्यादिभिःwith arghya, pādya, and other offerings
अर्घपाद्यादिभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक) + पाद्य (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसमाहार/सूचक ‘अर्घ-पाद्य-आदि’ (arghya, water for feet, etc.) + तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; नपुंसकलिङ्गे बहुवचन-रूपम् (instrumental plural)
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = adverb; ‘properly, duly’
पूजयामासhonored/worshipped
पूजयामास:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) परोक्षभूत (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘he worshipped/paid honor’
सादरम्respectfully
सादरम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootस-आदर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास: स + आदरम् → सादरम्; अव्ययवत् क्रियाविशेषण ‘with respect’