Shloka 63
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
प्रक्षोभं भृशमंभोधिः सहसा समुपागमत् / त्रासरासं च विपुलमंभसा प्लवता सह
Transliteration
prakṣobhaṃ bhṛśamaṃbhodhiḥ sahasā samupāgamat / trāsarāsaṃ ca vipulamaṃbhasā plavatā saha
Translation
سمندر اچانک سخت اضطراب میں آ گیا۔ بہتے پانی کے ساتھ خوف اور ہنگامہ بھی بہت بڑھ گیا۔
Word by Word
प्रक्षोभम्violent agitation
प्रक्षोभम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रक्षोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
भृशम्greatly
भृशम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
अम्भोधिःthe ocean
अम्भोधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअम्भोधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
सहसाsuddenly
सहसा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
समुपागमत्came to / underwent
समुपागमत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; सम्+उप-उपसर्गयुक्त
त्रासरासम्tumult of terror
त्रासरासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रासरास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
विपुलम्vast
विपुलम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) त्रासरासम्
अम्भसाwith water
अम्भसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
प्लवताfloating
प्लवता:
Karaṇa-anvaya (करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्लवत् (कृदन्त; √प्लु/√प्लव्)
Formवर्तमानकृदन्त (Present participle/शतृ), नपुंसकलिङ्ग (Neuter) तृतीया (Instrumental/3rd) एकवचन (Singular); अम्भसा सह (agreeing in sense: 'with floating water')
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (indeclinable postposition meaning 'with')