Shloka 60
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
बभूव च्छन्नमंभोधेरन्तः पुरमशैषतः / ज्वलदस्त्रानलज्वालाप रितापपराहतः
Transliteration
babhūva cchannamaṃbhodherantaḥ puramaśaiṣataḥ / jvaladastrānalajvālāpa ritāpaparāhataḥ
Translation
سمندر کے اندر واقع شہر ہر طرف سے پوری طرح ڈھک گیا۔ جلتے ہوئے اسلحہ کی آگ کی لپٹوں کی تپش نے اسے سخت اذیت میں ڈال دیا۔
Word by Word
बभूवbecame
बभूव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
च्छन्नम्covered
च्छन्नम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootछन्न (कृदन्त; √छद्)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) पुरम्
अम्भोधेःof the ocean
अम्भोधेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअम्भोधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
अन्तःinside
अन्तः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formअव्यय (indeclinable adverb/preposition)
पुरम्the city
पुरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
अशैषतःentirely
अशैषतः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
ज्वलद्-अस्त्र-अनल-ज्वाला-परिताप-पराहतःstruck down by the scorching heat of blazing weapon-fire flames
ज्वलद्-अस्त्र-अनल-ज्वाला-परिताप-पराहतः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootज्वलत् (कृदन्त; √ज्वल्) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक) + ज्वाला (प्रातिपदिक) + परिताप (प्रातिपदिक) + पराहत (कृदन्त; √हन् with परा-)
Formबहुपदसमास (tatpuruṣa chain); पराहतः = भूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine) प्रथमा (Nom/1st) एकवचन (Singular) (understood with implicit subject like अम्भोधिः/पुरः-स्थितः etc.)