Shloka 48
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
प्रक्षोभं परमं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः / संधितास्त्रं भृगुश्रेष्ठं क्रोधसंरक्तलोचनम्
Transliteration
prakṣobhaṃ paramaṃ jagmurdevāsuramahoragāḥ / saṃdhitāstraṃ bhṛguśreṣṭhaṃ krodhasaṃraktalocanam
Translation
دیوتا، اسور اور مہاورگ سب شدید اضطراب میں مبتلا ہو گئے۔ بھِرگو شریشٹھ کا سنھان کیا ہوا اَستر دیکھ کر، جس کی آنکھیں غضب سے سرخ تھیں۔
Word by Word
prakṣobhamagitation
prakṣobham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprakṣobha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; 'agitation, upheaval'
paramamgreat
paramam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; 'supreme/very great' (qualifying prakṣobham)
jagmuḥattained / came to
jagmuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन; 'they went/attained'
deva-asura-mahā-oragāḥthe gods, asuras, and great serpents
deva-asura-mahā-oragāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + uraga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; 'gods, asuras, and great serpents'
saṃdhita-astramthe fixed/aimed weapon
saṃdhita-astram:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-√dhā (धातु) + astra (प्रातिपदिक)
Formसम्+धा धातोः क्त-प्रत्ययान्त (संधित) कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; 'the weapon that had been fixed/aimed'
bhṛgu-śreṣṭhambest of the Bhṛgus
bhṛgu-śreṣṭham:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; 'best among the Bhṛgus' (qualifying astra)
krodha-saṃrakta-locanamwith eyes reddened by anger
krodha-saṃrakta-locanam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkrodha (प्रातिपदिक) + saṃrakta (प्रातिपदिक/क्त-कृदन्त) + locana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि—'whose eyes are reddened with anger' (qualifying astra/bhṛguśreṣṭham)