Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 25
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
जैमिनिरुवाच एवं संप्रार्थ्यमानस्तु मुनिभिर्भृगुपुङ्गवः / तमनुद्रुत्य मेधावी धर्ममुद्दिश्य केवलम्
Transliteration
jaiminiruvāca evaṃ saṃprārthyamānastu munibhirbhṛgupuṅgavaḥ / tamanudrutya medhāvī dharmamuddiśya kevalam
Translation
جَیمِنی نے کہا—یوں جب مُنیوں نے درخواست کی تو بھِرگو کے سردار، دانا رِشی نے صرف دھرم کو پیشِ نظر رکھ کر اس کا پیچھا کیا۔
Word by Word
जैमिनिःJaimini
जैमिनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजैमिनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
संप्रार्थ्यमानःbeing earnestly requested
संप्रार्थ्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + अर्थ् (धातु) + यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपद-प्रयोगे शानच्/यमान-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive/mediopassive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘being earnestly requested’
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात), विरोध/अन्वयार्थक
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
भृगुपुङ्गवःthe foremost of the Bhṛgus
भृगुपुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भृगूणां पुङ्गवः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनुद्रुत्यhaving followed
अनुद्रुत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + द्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), ‘having followed/run after’
मेधावीthe wise one
मेधावी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेधाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गुणवाचक (wise)
धर्मम्dharma
धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उद्दिश्यintending, aiming at
उद्दिश्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + दिश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), ‘having aimed at/with reference to’
केवलम्only, solely
केवलम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (क्रियाविशेषण), ‘only/merely’