Shloka 53
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
तस्मात्त्वं गच्छ भद्रं ते नशोकं कर्त्तुमर्हसि / पितामहाय चैवैनमश्वं संप्रतिपादय
Transliteration
tasmāttvaṃ gaccha bhadraṃ te naśokaṃ karttumarhasi / pitāmahāya caivainamaśvaṃ saṃpratipādaya
Translation
پس تم جاؤ، تمہارا بھلا ہو؛ تمہیں غم کرنا مناسب نہیں۔ اور یہ گھوڑا بھی پِتامہ (دادا) کو پیش کر دو۔
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (ablatival adverb) ‘therefore/from that reason’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध/benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक-प्रयोग (benedictive expression)
तेto you/for you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सर्वनाम
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
शोकम्grief
शोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कर्तुम्to do/to make
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/infinitival purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); ‘to do/make’
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
पितामहायto the grandfather
पितामहाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
एनम्this (him/it)
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
अश्वम्horse
अश्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; एनम् इति सर्वनामस्य विशेष्य
संप्रतिपादयhand over/deliver
संप्रतिपादय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु) उपसर्ग: सम् + प्रति; णिच् (causative)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; णिजन्त (causative) ‘cause to be delivered/hand over’