Shloka 6
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
विध्वस्तयज्ञसन्मार्गं भुवनं तैरुपद्रुतम् / निःस्वाध्याय वषट्कारं बभूवार्तं विशेषतः
Transliteration
vidhvastayajñasanmārgaṃ bhuvanaṃ tairupadrutam / niḥsvādhyāya vaṣaṭkāraṃ babhūvārtaṃ viśeṣataḥ
Translation
ان کے فتنہ و فساد سے یَجْنَ کا سَنمارگ برباد ہو گیا؛ سارا بھون ان کے ہاتھوں ستایا گیا، اور سوادھیائے اور ‘وشٹکار’ سے خالی ہو کر خاص طور پر مضطرب ہو اٹھا۔
Word by Word
विध्वस्त-यज्ञ-सत्-मार्गम्whose sacrificial right path was destroyed
विध्वस्त-यज्ञ-सत्-मार्गम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootविध्वस्त (कृदन्त; √ध्वंस्/ध्वस् धातु) + यज्ञ (प्रातिपदिक) + सत् (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भुवन-विशेषण; समासः तत्पुरुष: विध्वस्तः यज्ञसन्मार्गः यस्मिन् (yajña’s good path destroyed)
भुवनम्the world
भुवनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तैःby them
तैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
उपद्रुतम्afflicted
उपद्रुतम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootउपद्रुत (कृदन्त; उप-√द्रु/√द्रव् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भुवन-विशेषण; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
निः-स्वाध्यायम्devoid of Vedic self-recitation
निः-स्वाध्यायम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + स्वाध्याय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; वषट्कार-विशेषण; अव्ययीभाव: निःस्वाध्याय = ‘without svādhyāya’
वषट्कारम्the vaṣaṭ-chant (sacrificial exclamation)
वषट्कारम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवषट्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
आर्तम्distressed; afflicted
आर्तम्:
Karma (कर्म/Predicate complement)
TypeAdjective
Rootआर्त (कृदन्त/विशेषण; √ऋ/√अर्द् धातु sense ‘distressed’)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; here predicate adjective with implied subject (भुवनम्/वषट्कारम्)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Adhikarana (अधिकरण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय; विशेष + तस्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त; क्रियाविशेषण (especially)