Shloka 27
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
ननु वै सात्त्विकी चेष्टा भवतीह भवादृशाम् / त्रातुमर्हसि तस्मात्त्वं लोकानस्मांश्च सुव्रत
Transliteration
nanu vai sāttvikī ceṣṭā bhavatīha bhavādṛśām / trātumarhasi tasmāttvaṃ lokānasmāṃśca suvrata
Translation
یقیناً تم جیسے مہاتماؤں کی یہی ساتتوِک روش ہوتی ہے؛ اس لیے، اے نیک ورت، تم لوکوں اور ہم سب کی حفاظت کے اہل ہو۔
Word by Word
ननुsurely/indeed
ननु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootननु (अव्यय)
Formनिपात (particle) प्रश्न/उपपत्ति-सूचक; ‘indeed, surely’
वैindeed
वै:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle) बलार्थक; ‘indeed’
सात्त्विकीsattvic/pure
सात्त्विकी:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootसात्त्विक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; agrees with चेष्टा
चेष्टाeffort/endeavor
चेष्टा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootचेष्टा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
भवतिis
भवति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘is/occurs’
इहhere
इह:
अधिकरण (Adverbial locus)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
भवादृशाम्of people like you
भवादृशाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् + दृश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural; बहुव्रीहि: ‘भवान् इव दृश् यस्य’ → ‘those like you’
त्रातुम्to protect
त्रातुम्:
प्रयोजन/कर्मार्थ (Purpose infinitive)
TypeVerb
Rootत्रा (धातु) → त्रातुम् (तुमुन्)
Formकृदन्त, तुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive); ‘to protect’
अर्हसिyou should/are able
अर्हसि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; ‘you ought/are fit’
तस्मात्therefore
तस्मात्:
हेतु/अपादान (Reason/Source)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक तद्)
Formअव्ययीभाव/तद्धित-निष्पन्न अव्यय; अपादानार्थक ‘therefore/from that’
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन
लोकान्worlds/people
लोकान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formद्वितीया विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural ‘us’
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सुव्रतO virtuous one
सुव्रत:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootसुव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; Vocative; समास: सु + व्रत (कर्मधारय) ‘one of good vows’