Shloka 64
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
असमञ्जसत्वं नगरे चक्रे सो ऽपि नृशंसवत् / बालांश्च यूनः स्थविरान्योषितश्च सदा खलः
Transliteration
asamañjasatvaṃ nagare cakre so 'pi nṛśaṃsavat / bālāṃśca yūnaḥ sthavirānyoṣitaśca sadā khalaḥ
Translation
اس نے شہر میں ظالموں کی طرح نامناسب حرکتیں کیں۔ وہ بدبخت ہمیشہ بچوں، جوانوں، بوڑھوں اور عورتوں کو ستاتا تھا۔
Word by Word
असमञ्जसत्वम्confusion/disorder
असमञ्जसत्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअ-समञ्जस (प्रातिपदिक) + त्व (प्रत्यय)
Formभाववाचक नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; abstract noun in accusative singular
नगरेin the city
नगरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; Locative singular
चक्रेdid/made
चक्रे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd sg perfect
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
अपिalso
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
नृशंसवत्cruelly
नृशंसवत्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootनृशंस (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formवत्-प्रत्ययान्त रूप, क्रियाविशेषणवत् प्रयोग (adverbial: ‘like a cruel one’)
बालान्children
बालान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
यूनःyoung men
यूनः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (युवन्-शब्दस्य अनियमित रूप); Accusative plural ‘young men’
स्थविरान्old men
स्थविरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्थविर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural
योषितःwomen
योषितः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय, नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
खलःa wicked man
खलः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootखल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; Nominative singular