Shloka 29
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
षष्टिः पुत्रसहस्राणामपरस्यां च जायते / अकृतार्थाश्च ते सर्वे विनङ्क्ष्यन्त्यचिरादिव
Transliteration
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇāmaparasyāṃ ca jāyate / akṛtārthāśca te sarve vinaṅkṣyantyacirādiva
Translation
دوسری رانی سے ساٹھ ہزار بیٹے پیدا ہوں گے۔ وہ سب ناکامِ مقصود رہیں گے اور بہت جلد فنا ہو جائیں گے۔
Word by Word
षष्टिःsixty
षष्टिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootषष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
पुत्रसहस्राणाम्of thousands of sons
पुत्रसहस्राणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुत्र-सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी-विभक्ति (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष: पुत्राणां सहस्राणि (thousands of sons)
अपरस्याम्in the other (wife)
अपरस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
जायतेis born/arises
जायते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
अकृतार्थाःunfulfilled/unsuccessful
अकृतार्थाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ-कृतार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural); नञ्-समास/नकारार्थ: कृतार्थ (fulfilled) → अकृतार्थ (unfulfilled)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
विनङ्क्ष्यन्तिwill perish
विनङ्क्ष्यन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formलृट्/भविष्यत्-प्राय (Future sense), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद; रूपम्: विनङ्क्ष्यन्ति (will perish)
अचिरात्soon
अचिरात्:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootअचिरात् (अव्यय/तद्धित-निर्मित)
Formअव्यय (Indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb): 'soon'
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय, उपमा-निपात (particle of comparison)