Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 24

सगरदिग्विजयः

Sagara’s World-Conquest / Digvijaya

प्रीत्या प्रयान्ति तद्गेहं जातकर्मक्रियोत्सुकाः / महता सुकृतेनापि संप्राप्तस्य दिवं किल

prītyā prayānti tadgehaṃ jātakarmakriyotsukāḥ / mahatā sukṛtenāpi saṃprāptasya divaṃ kila

وہ خوشی سے اس کے گھر آتے ہیں اور جاتکرم وغیرہ سنسکار ادا کرنے کے مشتاق رہتے ہیں؛ کہا جاتا ہے کہ بڑے پُنّیہ سے سُورگ پانے والے کے گھر بھی وہ اسی طرح آتے ہیں۔

प्रीत्याwith joy, out of affection
प्रीत्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
प्रयान्तिgo, proceed
प्रयान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: प्र-
तत्-गेहम्to his house
तत्-गेहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + गेह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समास: तस्य गेहम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
जात-कर्म-क्रिया-उत्सुकाःeager to perform the birth-rites (jātakarma)
जात-कर्म-क्रिया-उत्सुकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक) + उत्सुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; समास: जातकर्मणः क्रियायाम् उत्सुकाः (षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष, बहुपद)
महताgreat
महता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं?—अत्र तृतीया एकवचन; विशेषण; 'सुकृतेन' इत्यस्य विशेषणम्
सुकृतेनby merit, by good deeds
सुकृतेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसुकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अपिeven
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-भावार्थक अव्यय (even/also)
संप्राप्तस्यof one who has attained
संप्राप्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) 'संप्राप्त'; पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
किलindeed, it is said
किल:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formश्रुत्यर्थक/प्रसिद्ध्यर्थक निपात (it is said/indeed)