Shloka 95
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
वरुणश्च तृतीयं च मया प्रोक्तं निबोधत / अभियुक्ताक्षिकश्चैव साह्वायश्च गणः स्मृतः
Transliteration
varuṇaśca tṛtīyaṃ ca mayā proktaṃ nibodhata / abhiyuktākṣikaścaiva sāhvāyaśca gaṇaḥ smṛtaḥ
Translation
تیسرا (گن) ورُن ہے—جیسا میں نے کہا، اسے جان لو؛ اور ابھِیُکتاکشِک اور ساہوای—یہ گن کے طور پر یاد کیے گئے ہیں۔
Word by Word
वरुणःVaruṇa (name)
वरुणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
तृतीयम्the third (group)
तृतीयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (अध्याहृतं ‘गणम्’—तृतीयं (गणं))
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
मयाby me
मया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
प्रोक्तम्said/declared
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया/Predicate-participle)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘(गणः) प्रोक्तः/ (गणं) प्रोक्तम्’—पाठानुसारं नपुंसक-रूपम्
निबोधतunderstand (you all)
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अभियुक्ताक्षिकःAbhiyuktākṣika (name)
अभियुक्ताक्षिकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअभियुक्त + अक्षिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—अभियुक्तः अक्षिकः (विशेषण-विशेष्य) इति कर्मधारय
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
साह्वायःSāhvāya (name)
साह्वायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसाह्वाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
गणःgroup
गणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicate-participle)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (गणः) स्मृतः