Previous Verse
Next Verse

Shloka 62

हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः

Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu

प्रतीताहं ते सुरश्रेष्ठ दशवर्षाणि पुत्रक / अवशिष्ठानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे ततः

pratītāhaṃ te suraśreṣṭha daśavarṣāṇi putraka / avaśiṣṭhāni bhadraṃ te bhrātaraṃ drakṣyase tataḥ

اے سُروں کے سردار، میرے بیٹے! دس برس سے میں تم سے خوش ہوں۔ تمہیں بھلائی ہو؛ جب باقی مدت پوری ہوگی تو پھر تم اپنے بھائی کو دیکھو گے۔

प्रतीताsatisfied; convinced
प्रतीता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√इ (धातु) → प्रतीत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृत् (past participle)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तेfor you / to you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), एकवचन; सर्वनाम (context: ‘with you/for you’ → commonly dative)
सुरश्रेष्ठO best of the gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सुराणां श्रेष्ठः)
दशवर्षाणिten years
दशवर्षाणि:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootदश (संख्या) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; समासः—द्विगु (दश वर्षाणि)
पुत्रकdear son
पुत्रक:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन; स्नेहवाचक
अवशिष्टानिremaining
अवशिष्टानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव-√शिष् (धातु) → अवशिष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; भूतकृत्; (here agreeing with implied ‘वर्षाणि’ as remaining)
भद्रम्good fortune; blessings
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध/benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग (benedictive ‘good fortune’)
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), एकवचन; सर्वनाम (here: dative ‘to you’)
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
द्रक्ष्यसेyou will see
द्रक्ष्यसे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलृट् (simple future/भविष्यत्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Desha/Kala-adhikarana (देश/काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—काल/क्रमवाचक (adverb: ‘then/thereafter’)