Shloka 47
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
अथ तस्यै वरं प्रादात्प्रार्थितो भगवान्पुनः / उक्ते वरे तु मा तुष्टा दितिस्तं समभाषत
Transliteration
atha tasyai varaṃ prādātprārthito bhagavānpunaḥ / ukte vare tu mā tuṣṭā ditistaṃ samabhāṣata
Translation
پھر جب درخواست کی گئی تو بھگوان نے اسے ور عطا کیا۔ مگر ور کہہ دینے پر بھی دِتی مطمئن نہ ہوئی اور اس نے اس سے کہا۔
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्रादात्gave
प्रादात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + दा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
प्रार्थितःbeing requested
प्रार्थितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + अर्थ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (भगवान्)
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (again)
उक्तेwhen (it was) spoken
उक्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘उक्ते वरे’ इति सति-सप्तमी
वरेin/when the boon
वरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमी
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formपक्षान्तरे/विरोधे अव्यय
माnot
मा:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (prohibitive/negation particle)
तुष्टाsatisfied/pleased
तुष्टा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (दितिः)
दितिःDiti
दितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
समभाषतspoke to/addressed
समभाषत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + भाष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद