Shloka 37
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
संह्रादस्य तु दैत्यस्य निवातकवचाः कुले / उत्पन्ना महता चैव तपसा भाविताः स्वयम्
Transliteration
saṃhrādasya tu daityasya nivātakavacāḥ kule / utpannā mahatā caiva tapasā bhāvitāḥ svayam
Translation
اس دَیتیہ سَمہْراد کے کُلے میں ‘نِواتکَوَچ’ نام کے (دَیتیہ) پیدا ہوئے، جو عظیم تپسیا سے خود ہی سنورے اور قوت یافتہ تھے۔
Word by Word
संह्रादस्यof Saṃhrāda
संह्रादस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसंह्राद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
तुbut/and
तु:
वाक्यसम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
दैत्यस्यof the demon
दैत्यस्य:
सम्बन्ध (Genitive apposition)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
निवातकवचाःthe Nivātakavacas
निवातकवचाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनिवात + कवच (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); समासः—निवातं कवचं येषां ते (बहुव्रीहिः)
कुलेin the lineage
कुले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
उत्पन्नाःarisen/born
उत्पन्नाः:
कर्मणि-भाव (Passive predicate)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
महताgreat
महता:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विशेषणम् तपसा
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphasis
तपसाby austerity
तपसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
भाविताःempowered/formed
भाविताः:
कर्मणि-भाव (Passive predicate)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
स्वयम्themselves
स्वयम्:
कर्तृ-विशेषण (Agent-emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive/emphatic ‘by themselves’)