Shloka 29
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
ततः स बाहुयुद्धेन दैत्येन्द्रं तं महाबलम् / नखैर्बिभद संक्रुद्धो नार्द्राः शुष्का नखा इति
Transliteration
tataḥ sa bāhuyuddhena daityendraṃ taṃ mahābalam / nakhairbibhada saṃkruddho nārdrāḥ śuṣkā nakhā iti
Translation
پھر غضبناک ہو کر اس نے کشتی میں اس طاقتور دیتیا بادشاہ کو اپنے ناخنوں سے پھاڑ ڈالا، کیونکہ ناخن نہ گیلے ہوتے ہیں نہ خشک۔
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/अनन्तरबोधक-अव्यय (adverb: then/thereafter)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बाहुयुद्धेनby arm-combat
बाहुयुद्धेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाहु + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (बाहुभिः कृतं युद्धम्), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
दैत्येन्द्रम्the lord of the Daityas
दैत्येन्द्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दैत्यानाम् इन्द्रः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
तम्that (him)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाबलम्very strong
महाबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of दैत्येन्द्रम्/तम्)
नखैःwith nails/claws
नखैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
बिभेदsplit/tore
बिभेद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + क्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of सः)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
आर्द्राःwet/moist
आर्द्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआर्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of नखाः)
शुष्काःdry
शुष्काः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of नखाः)
नखाःnails/claws
नखाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative/marker)