Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः

Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu

तस्यासीन्नरसिंहस्तु मृत्युर्विष्णुः पुरा किल / नरात्तु यस्माज्जन्मास्य नरमूर्त्तिश्च यत्प्रभुः

tasyāsīnnarasiṃhastu mṛtyurviṣṇuḥ purā kila / narāttu yasmājjanmāsya naramūrttiśca yatprabhuḥ

کہا جاتا ہے کہ اسی کے لیے وِشنو ہی موت بن کر نرسِمْہ ہوئے۔ کیونکہ اس کا جنم نر سے تھا اور پرভو کی مورتی بھی نر-روپ تھی۔

तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
नरसिंहःNarasimha (man-lion)
नरसिंहः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनर + सिंह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुष (नराणां सिंहः / नर-सिंहः)
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय
मृत्युःdeath
मृत्युः:
कर्ता-समनाधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समनाधिकरण (in apposition)
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
कर्ता-समनाधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समनाधिकरण
पुराformerly
पुरा:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
किलindeed, it is said
किल:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle indicating tradition/hearsay/emphasis)
नरात्from a man
नरात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
यस्मात्from whom/because of which
यस्मात्:
हेतु/अपादान (Reason/Source)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
जन्मbirth
जन्म:
कर्ता-समनाधिकरण/वाक्यविषय (Subject complement)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्यof him/this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
नरमूर्त्तिःhuman form
नरमूर्त्तिः:
कर्ता-समनाधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootनर + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नरस्य मूर्तिः = human form)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
यत्which/that
यत्:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन