Shloka 24
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
तस्मै सर्वे नमस्कारं कुर्वन्तीज्यः स एव च / हिरण्यकशिपोर्दैत्यैः श्लोको गीतः पुरा त्विह
Transliteration
tasmai sarve namaskāraṃ kurvantījyaḥ sa eva ca / hiraṇyakaśipordaityaiḥ śloko gītaḥ purā tviha
Translation
سب لوگ اسے سجدۂ تعظیم کرتے تھے؛ وہی قابلِ پرستش تھا۔ یہاں ہِرَنیہ کشیپو کے دَیتیہوں کا قدیم گایا ہوا شلوک بیان ہوتا ہے۔
Word by Word
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
सर्वेall (of them)
सर्वे:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृपद (subject)
नमस्कारम्salutation
नमस्कारम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनमस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (usage varies; here object), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कुर्वन्तिdo, perform
कुर्वन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
ईज्यःworthy of worship
ईज्यः:
विशेषण (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootईज्य (प्रातिपदिक; √यज् (धातु) से निष्पन्न, ‘पूज्य/यज्ञार्ह’)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed, only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
हिरण्यकशिपोःof Hiraṇyakaśipu
हिरण्यकशिपोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootहिरण्यकशिपु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
दैत्यैःby the Daityas
दैत्यैः:
करण (Karaṇa/Agent-instrument; ‘by’)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
श्लोकःa verse
श्लोकः:
कर्मणि-कर्ता/वाक्यविषय (Subject in passive)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गीतःwas sung
गीतः:
क्रिया (Passive predicate)
TypeVerb
Root√गै (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive sense)
पुराformerly
पुरा:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly)
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (contrastive particle)
इहhere
इह:
देशाधिकरण (Place)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)