Shloka 41
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
प्रणाममकरोत्तस्मै गुरुभक्तिसमन्वितः / आशीर्भिर्वर्द्धयित्वा तं वसिष्ठः सगरं तदा
Transliteration
praṇāmamakarottasmai gurubhaktisamanvitaḥ / āśīrbhirvarddhayitvā taṃ vasiṣṭhaḥ sagaraṃ tadā
Translation
اس نے گُرو بھکتی کے ساتھ انہیں سجدۂ تعظیم کیا۔ تب وششٹھ نے دعاؤں اور آشیرواد کے کلمات سے سگر کو سرفراز کیا۔
Word by Word
प्रणामम्salutation, bow
प्रणामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रणाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अकरोत्made/did
अकरोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सर्वनाम
गुरुभक्तिसमन्वितःendowed with devotion to the teacher
गुरुभक्तिसमन्वितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootगुरु (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक) + समन्वित (प्रातिपदिक/क्त-रूप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (‘endowed with devotion to the guru’); विशेषण (qualifying implied subject)
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआशीस्/आशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
वर्द्धयित्वाhaving blessed/caused to prosper
वर्द्धयित्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु) + णिच् (causative) + क्त्वा (कृदन्त)
Formणिजन्त (causative) क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having increased/caused to prosper’
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सगरम्Sagara
सगरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)