Shloka 35
Vasiṣṭha-gamana
Vasiṣṭha’s Departure / The Episode of Sagara
Devanagari script
त्वं किलार्कान्वयभुवां राज्ञां कुलगुरुर् वृतः / तद्वंशपूर्वजैर्भूपैस्त्वतप्रभावश्च तादृशः
Transliteration
tvaṃ kilārkānvayabhuvāṃ rājñāṃ kulagurur vṛtaḥ / tadvaṃśapūrvajairbhūpaistvataprabhāvaśca tādṛśaḥ
Translation
آپ سورج وَنش میں پیدا ہونے والے راجاؤں کے کُل گرو کے طور پر منتخب کیے گئے ہیں؛ اسی وَنش کے قدیم بھوپتیوں نے بھی آپ کے ایسے ہی اثر و جلال کو مانا ہے۔
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन
किलindeed / it is said
किल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle), report/emphasis
अर्क-अन्वय-भुवाम्of the solar-lineage kings
अर्क-अन्वय-भुवाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक) + अन्वय (प्रातिपदिक) + भू (कृदन्त-प्रातिपदिक ‘भुव’ = being/descended)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; ‘of those born in the Solar lineage’
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
कुल-गुरुःfamily preceptor
कुल-गुरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
वृतः(have been) chosen
वृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु) + वृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive sense ‘chosen/appointed’
तद्-वंश-पूर्वजैःby the ancestors of that lineage
तद्-वंश-पूर्वजैः:
Kartr (कर्ता in passive; कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + पूर्वज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; agent in passive with वृतः
भूपैःby kings
भूपैः:
Kartr (कर्ता in passive; कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; in apposition to पूर्वजैः
त्वत्-प्रभावःyour power/majesty
त्वत्-प्रभावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
तादृशःsuch / of that kind
तादृशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; predicate adjective