Shloka 88
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
त्वयैव विदितं सर्वमतः परमरिन्दम / एवं प्रभावो नृपतिः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि
Transliteration
tvayaiva viditaṃ sarvamataḥ paramarindama / evaṃ prabhāvo nṛpatiḥ kārttavīryo 'bhavadbhuvi
Translation
اے پرم دشمن دمن! یہ سب کچھ تمہیں ہی معلوم ہے۔ اسی طرح زمین پر راجا کارتّویریہ کی عظمت و اثر ظاہر ہوا۔
Word by Word
त्वयाby you/to you
त्वया:
करण (Karaṇa/Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Particle/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारणार्थ
विदितम्known
विदितम्:
विधेय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) → विदित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (known)
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म/विषय (Object/Topic)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; 'everything'
अतःtherefore
अतः:
हेतु (Hetu/Cause)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतौ अव्यय (causal indeclinable: therefore/for this reason)
परम-रिन्दमO best subduer of enemies
परम-रिन्दम:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + रिन्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारय: परमः रिन्दमः (O supreme subduer of foes)
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (manner adverb: thus)
प्रभावःpower/majesty
प्रभावः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नृपतिःthe king
नृपतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्रभावस्य विशेष्य/अप्पोजिशन
कार्त्तवीर्यःKārttavīrya
कार्त्तवीर्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper noun)
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
भुविon earth
भुवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; 'on earth'