Shloka 71
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ते तत्र न्यवसन्सर्वे हिमाद्रौ भयपीडिताः / कृच्छ्रं महान्तमासाद्य शाकमूलफलाशनः
Transliteration
te tatra nyavasansarve himādrau bhayapīḍitāḥ / kṛcchraṃ mahāntamāsādya śākamūlaphalāśanaḥ
Translation
وہ سب وہاں ہمالیہ میں خوف سے ستائے ہوئے ٹھہر گئے؛ بڑی سختی جھیل کر ساگ، جڑیں اور پھل کھا کر گزارا کرتے تھے۔
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: there)
न्यवसन्they dwelt/stayed
न्यवसन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; उपसर्गः नि- (न्य्)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; विशेषणम्
हिमाद्रौon the हिमालय mountain
हिमाद्रौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहिम + अद्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (हिमस्य अद्रिः)
भयपीडिताःafflicted by fear
भयपीडिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपीडित (कृदन्त, √पीड् धातु)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); उपपद-सम्बन्धः: भयेन पीडिताः
कृच्छ्रम्hardship
कृच्छ्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
महान्तम्great
महान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहन्त् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम् (कृच्छ्रम् इति)
आसाद्यhaving reached/encountered
आसाद्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्ययभावः; उपसर्गः आ-; अर्थः: प्राप्य/आगम्य
शाकमूलफलाशनाःeaters of vegetables, roots, and fruits
शाकमूलफलाशनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशाक + मूल + फल + आशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; समासः: तत्पुरुषः (शाकं च मूलं च फलं च—एषां आशनः/आशनाः); विशेषणम् (ते इति)