Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 35
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
तस्मिन्स्थित्वा भृगुश्रेष्ठो ब्राह्मणैः सहितो नृप / तपसे धृतसंकल्पो बभूव स महामनाः
Transliteration
tasminsthitvā bhṛguśreṣṭho brāhmaṇaiḥ sahito nṛpa / tapase dhṛtasaṃkalpo babhūva sa mahāmanāḥ
Translation
اے نَرپ، وہاں ٹھہر کر بھِرگو شریشٹھ برہمنوں کے ساتھ تپسیا کے لیے پختہ عزم والا وہ بلند ہمت بن گیا۔
Word by Word
तस्मिन्there/in that place
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; locative
स्थित्वाhaving stayed
स्थित्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); ‘having stayed/standing’
भृगु-श्रेष्ठःthe best of the Bhṛgus
भृगु-श्रेष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: भृगूणां श्रेष्ठः = ‘best among the Bhṛgus’
ब्राह्मणैःwith brāhmaṇas
ब्राह्मणैः:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; instrumental (companionship)
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय/उपसर्ग) + इ (धातु) / सहित (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘accompanied’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
तपसेfor austerity
तपसे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; dative of purpose
धृत-संकल्पःfirm-resolved
धृत-संकल्पः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृत + संकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव: धृतः संकल्पः यस्य = ‘one whose resolve is held/firm’ (sense close to bahuvrīhi, but form as tatpurusha adjective)
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; pronoun
महामनाःgreat-minded
महामनाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महत् मनः यस्य/महान् मनाः; irregular nominative in -आः