Shloka 18
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ब्राह्मणांस्तर्पयामास पितॄनुद्दिश्य सत्कृतान् / शैवं तत्र परं स्थानं चन्द्रपादमिति स्मृतम्
Transliteration
brāhmaṇāṃstarpayāmāsa pitṝnuddiśya satkṛtān / śaivaṃ tatra paraṃ sthānaṃ candrapādamiti smṛtam
Translation
اس نے پِتروں کو مدّنظر رکھ کر معزز برہمنوں کو ترپن سے سیر کیا۔ وہاں کا اعلیٰ شَیَو مقام ‘چندرپاد’ کے نام سے معروف ہے۔
Word by Word
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (2nd case), बहुवचन
तर्पयामासsatisfied, propitiated
तर्पयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√तृप् (धातु) [णिच् causative: तर्पय-]
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिजन्त (causative)
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (2nd case), बहुवचन
उद्दिश्यaddressing, intending (for)
उद्दिश्य:
Prayojana/Intention (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootउद्-√दिश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) in -य (उद्दिश्य), अव्ययभाव; अर्थ: ‘उद्देश्य’ (having intended/addressed)
सत्कृतान्honoured
सत्कृतान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसत्कृत (प्रातिपदिक; कृदन्त from सत् + √कृ)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (2nd case), बहुवचन; भूतकर्मणि क्त (past passive participle)
शैवम्Śaiva, pertaining to Śiva
शैवम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘स्थानम्’)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण
परम्supreme, highest
परम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
स्थानम्place, sacred spot
स्थानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
चन्द्रपादम्(called) Candrapāda
चन्द्रपादम्:
Samjñā (संज्ञा)
TypeNoun
Rootचन्द्रपाद (प्रातिपदिक: चन्द्र + पाद)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (चन्द्रस्य पादः/पादम्) नाम
इतिthus, as
इति:
Marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उद्धरण/नामनिर्देश (quotative)
स्मृतम्is remembered/known
स्मृतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे प्रयोग: ‘is remembered/called’