Shloka 4
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
हेतुभिः शास्त्रनिर्दिष्टैर् वीर्यसामर्थ्यसूचकैः / युक्तिलौकिकदृष्टान्तैस्तच्छोकं संव्यशामयत्
Transliteration
hetubhiḥ śāstranirdiṣṭair vīryasāmarthyasūcakaiḥ / yuktilaukikadṛṣṭāntaistacchokaṃ saṃvyaśāmayat
Translation
اس نے شاستروں میں بتائے ہوئے اسباب، قوت و ہمت دکھانے والی دلیلوں اور دنیاوی مثالوں سے اس غم کو کم کیا۔
Word by Word
हेतुभिःby reasons
हेतुभिः:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), बहुवचन
शास्त्रनिर्दिष्टैःprescribed by the scriptures
शास्त्रनिर्दिष्टैः:
विशेषण (Adjectival to हेतुभिः)
TypeAdjective
Rootशास्त्र-निर्दिष्ट (प्रातिपदिक; शास्त्र + निर्दिष्ट)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तृतीया-बहुवचन विशेषण (हेतुभिः); षष्ठी-तत्पुरुष (शास्त्रेण/शास्त्रात् निर्दिष्ट)
वीर्यसामर्थ्यसूचकैःindicating strength and capability
वीर्यसामर्थ्यसूचकैः:
विशेषण (Adjectival to हेतुभिः)
TypeAdjective
Rootवीर्य-सामर्थ्य-सूचक (प्रातिपदिक; वीर्य + सामर्थ्य + सूचक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (वीर्यस्य सामर्थ्यस्य सूचकाः)
युक्तिलौकिकदृष्टान्तैःby rational and worldly examples
युक्तिलौकिकदृष्टान्तैः:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootयुक्ति-लौकिक-दृष्टान्त (प्रातिपदिक; युक्ति + लौकिक + दृष्टान्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (युक्त्या/युक्तिभिः तथा लौकिकैः दृष्टान्तैः)
तत्that
तत्:
विशेषण (Adjectival to शोकम्)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; (शोकम् इति विशेष्य)
शोकम्grief
शोकम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
संव्यशामयत्he completely pacified
संव्यशामयत्:
क्रिया (Kriyā/action)
TypeVerb
Rootसम् + वि + शम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past/लङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (Causative) शमयति