Shloka 31
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
क्षत्रक्षेत्रेषु भूयश्च क्षत्रमुत्पादितं द्विजैः / निजघान पुनर्भूमौ राज्ञ शतसहस्रशः
Transliteration
kṣatrakṣetreṣu bhūyaśca kṣatramutpāditaṃ dvijaiḥ / nijaghāna punarbhūmau rājña śatasahasraśaḥ
Translation
کشتری کھیتروں میں دوِجوں نے پھر کشتری پیدا کیے؛ تب اُس نے زمین پر دوبارہ لاکھوں راجاؤں کو قتل کر ڈالا۔
Word by Word
क्षत्रक्षेत्रेषुin the kshatriya-lands/fields
क्षत्रक्षेत्रेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षत्र + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षत्रस्य क्षेत्राणि)
भूयःagain
भूयः:
Sambandha (सम्बन्ध/temporal)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formपुनरर्थक अव्यय (again)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
क्षत्रम्kshatriya power/class
क्षत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण (उत्पादितम्)
उत्पादितम्produced/raised up
उत्पादितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-√पद्/उत्पाद् (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (क्षत्रम्)
द्विजैःby the brahmins (twice-born)
द्विजैः:
Kartr-karana (कर्ता/करण in passive)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
निजघानslew
निजघान:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरर्थक अव्यय (again)
भूमौon the earth
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
राज्ञःof kings
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessive)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; ‘of kings’ (collective)
शतसहस्रशःby hundreds of thousands
शतसहस्रशः:
Sambandha (सम्बन्ध/quantifier)
TypeIndeclinable
Rootशत + सहस्र + शस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपरिमाणवाचक अव्यय (in hundreds and thousands; distributive -śas)