Shloka 2
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
पितुस्तु जीवहरणं शिरोहरणमेव च / तन्मृतेरेव मरणं श्रुत्वा मातुश्च केवलम्
Transliteration
pitustu jīvaharaṇaṃ śiroharaṇameva ca / tanmṛtereva maraṇaṃ śrutvā mātuśca kevalam
Translation
باپ کے جان لینے اور سر کاٹنے کی خبر، اور اسی کی موت کا حال—ماں نے صرف سن کر ہی غم کیا۔
Word by Word
पितुःof (his) father
पितुः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (निपात/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (contrast/emphasis)
जीवहरणम्taking of life; killing
जीवहरणम्:
कर्म (Karma/object; as thing heard/considered)
TypeNoun
Rootजीव-हरण (प्रातिपदिक; जीव + हरण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जीवस्य हरणम्)
शिरःहरणम्beheading; taking the head
शिरःहरणम्:
कर्म (Karma/object; as thing heard/considered)
TypeNoun
Rootशिरस्-हरण (प्रातिपदिक; शिरस् + हरण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिरसः हरणम्)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (निपात/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (emphasis)
चand
च:
सम्बन्ध (समुच्चय/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक अव्यय/conjunction
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/object; of श्रुत्वा)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
मृतेःof death
मृतेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (निपात/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (emphasis)
मरणम्death; dying
मरणम्:
कर्म (Karma/object; of श्रुत्वा)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल/absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive); श्रु-धातोः क्त्वा
मातुःof (his) mother
मातुः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (समुच्चय/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक अव्यय/conjunction
केवलम्only/merely
केवलम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/क्रियाविशेषणरूपेण अव्यय (adverbial use)