Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
रथज्याशङ्खनादैस्तु वधात्पित्रोरमर्षिणः / तस्याभून्नगरी सर्वा संक्षुब्धाश्च नरद्विपाः
Transliteration
rathajyāśaṅkhanādaistu vadhātpitroramarṣiṇaḥ / tasyābhūnnagarī sarvā saṃkṣubdhāśca naradvipāḥ
Translation
رتھ کی گرج، کمان کی ڈوری اور شنکھ کی صدا سے—باپ کے قتل پر غضبناک اس کے سبب—ساری نگری میں کھلبلی مچ گئی اور بہادر مرد بھی مضطرب ہو گئے۔
Word by Word
रथ-ज्या-शङ्ख-नादैःby the sounds of chariot, bowstring, and conch
रथ-ज्या-शङ्ख-नादैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + ज्या (प्रातिपदिक) + शङ्ख (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (ratha-jyā-śaṅkha-nāda = ‘chariot-noise, bowstring-twang, conch-sound’)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
वधात्from the killing
वधात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
पित्रोःof the two fathers/parents
पित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
अमर्षिणःof the enraged one
अमर्षिणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअमर्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘तस्य’)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नगरīthe city
नगरī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनगरī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वाentire
सर्वा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘नगरī’)
संक्षुब्धाःagitated
संक्षुब्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√क्षुभ् (धातु) → संक्षुब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
नर-द्विपाःmighty men (lit. man-elephants)
नर-द्विपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + द्विप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय (nara-dvipa = ‘man-elephants’, i.e., mighty men)