Shloka 2
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
निलिल्युः क्षत्त्रियाः सर्वे यत्र तत्र निरीक्ष्य तम् / व्रजन्तं भार्गवं मार्गे प्राणरक्षणतत्पराः
Transliteration
nililyuḥ kṣattriyāḥ sarve yatra tatra nirīkṣya tam / vrajantaṃ bhārgavaṃ mārge prāṇarakṣaṇatatparāḥ
Translation
اسے دیکھتے ہی سب کشتری جہاں تہاں چھپ گئے؛ راستے میں جاتے ہوئے اس بھارگو کو دیکھ کر وہ صرف اپنی جان بچانے ہی میں لگے رہے۔
Word by Word
nililyuḥhid themselves
nililyuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√lī (ली)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; नि-उपसर्ग; अर्थ: 'hid/lay concealed'
kṣatriyāḥKṣatriyas
kṣatriyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣatriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
sarveall
sarve:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (kṣatriyāḥ)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (relative adverb: where)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (correlative adverb: there)
nirīkṣyahaving observed
nirīkṣya:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनि + √īkṣ (ईक्ष्)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव (having seen); उपसर्ग: निर्-
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
vrajantamgoing, proceeding
vrajantam:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Root√vraj (व्रज्)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (bhārgavam)
bhārgavamBhārgava (Rāma/descendant of Bhṛgu)
bhārgavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
mārgeon the road
mārge:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
prāṇa-rakṣaṇa-tatparāḥintent on protecting their lives
prāṇa-rakṣaṇa-tatparāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprāṇa + rakṣaṇa + tatpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: प्राणरक्षणे तत्पराः (सप्तमी-तत्पुरुष)